Ah I know some with Parkinson's too...

Vrouwen- en mannenparkinson. Deel 1.

mannenparkinson en vrouwenparkinson

Mannen zijn helemaal geen vrouwen en vrouwen zijn al helemaal geen mannen. Toch mikken we mannen en vrouwen op één hoop als het over Parkinson gaat. Is dat terecht?

Dit is deel 1 van 2 blogs over de verschillen in Parkinson tussen mannen en vrouwen. Dit eerste deel geeft je een idee van waar de wetenschap nu staat.

 

Aantal vrouwen vs aantal mannen met Parkinson

Aantal mensen met Parkinson: 10 miljoen. Parkinson komt vaker voor bij mannen, dan bij vrouwen. Naar schatting is tweederde man en een derde vrouw. Eerlijk gezegd wist ik dat niet. Van alle mensen met Parkinson krijgt 4% de diagnose voor hun 50e (bron: Parkinson Foundation, VS). Dat maakt mij een uitzondering, die ik helemaal niet had willen zijn.

 

Wie komt het vaakst tevoorschijn op google?

We doen even een online onderzoekje. Je kunt het zelf nu ook even doen, dan kun je vergelijken. 

Google: afbeeldingen, parkinson patient
Op de eerste 50 afbeeldingen staat 39 keer een man, 11 keer een vrouw. Dat is 80% voor de mannen en 20% voor de vrouwen. Dat klopt dus niet met de werkelijke aantallen mannen en vrouwen met Parkinson: ca 60-70% – ca 30-40%. Het is echt heel verleidelijk om daar eens lekker kort door de bocht conclusies uit te gaan trekken. Heerlijk. Maar ik doe het niet.

 

Wetenschappers over Mannenparkinson en Vrouwenparkinson

Eind juli 2019 publiceerde de ‘Journal of Parkinson’s Disease’ een Italiaanse studie naar de verschillen tussen vrouwenparkinson en mannenparkinson. 

 

Link: Parkinson’s Disease in Women and Men: What’s the Difference?

Accepted 30 May 2019 | Published: 30 July 2019

Authors: Cerri, Silvia | Mus, Liudmila | Blandini, Fabio; *

Affiliations: Laboratory of Cellular and Molecular Neurobiology, IRCCS Mondino Foundation, Pavia, Italy

Journal of Parkinson’s Disease


Voordat je verder leest: dit is een wetenschappelijk onderzoek dat bepaalde verschijnselen en verbanden probeert te vinden. Alles wat je hieronder leest KAN mogelijk zijn. En let op: ik ben geen wetenschapper, ik heb deze publicatie naar eer en geweten vertaald en de conclusies in gewoon Nederlands voor jullie opgeschreven. 

 

Dit is wat de ondezoekers concludeerden:

1.     Vrouwen ervaren Parkinson anders dan mannen.

2.     De ‘werking’ van de ziekte
De ‘ziekte-mechanismes van Parkinson’ lijken in vrouwen anders te zijn dan in mannen.

3.     Symptomen
Vrouwen hebben vaker dan mannen last van: vermoeidheid, depressie, restless legs, obstipatie, pijn, verlies van reuk of smaak, verandering in gewicht en overmatig transpireren.

4.     Symptomen vóórdat de diagnose is gesteld
In de jaren voor diagnose, waarbij de ziekte al wel is ‘gestart’, lijken de symptomen die vrouwen ervaren anders dan de symptomen die mannen ervaren. De verschillen zitten vooral in de symptomen uit punt 4. 

5.     Invloed van de omgeving
Je leefomgeving kan van invloed zijn op het onstaan en beloop van Parkinson. De onderzoekers vermoeden dat bijvoorbeeld stress van invloed is. Als het gaat om verschillen tussen mannen en vrouwen, lijkt werkstress een andere invloed op mannen dan op vrouwen te hebben.

6.    Lichaamsbeweging
Veel onderzoeken wijzen op het positieve effect van lichaamsbeweging op het ontstaan, de ernst en het beloop van Parkinson. De Italiaanse wetenschappers uit dit onderzoek vermoeden dat mannen die op middelbare leeftijd veel lichaamsbeweging hadden of hebben, een lager risico op Parkinson hebben. En als ze wel Parkinson krijgen, dan is het beloop vaak gunstiger. Bij vrouwen lijkt iets anders te spelen: oudere vrouwen met Parkinson die weinig bewegen, hebben een duidelijk ongunstiger ziekteverloop.

7.    De werking van medicijnen, vooral levodopa
Langdurig gebruik van levodopa in steeds hogere doseringen, kan dyskinesia veroorzaken, oftewel overbeweeglijkheid. Iemand die last heeft van dyskinesia kan onmogelijk stilzittten, het hele lichaam is constant en vrijwel oncontroleerbaar aan het bewegen. Het lijkt erop, zeggen de onderzoekers, dat mannen een grotere kans hebben op dyskinesia dan vrouwen.

8.    De werking van medicijnen bij psychische symptomen van Parkinson
Ook hier lijkt een verschil te zijn: meer mannen dan vrouwen krijgen last van bijvoorbeeld ‘Lewy Body dementie’ met als akelig symptoom hallucinaties. 

9.    Hormonen
Dit is een ingewikkeld verhaal in de studie. Het komt erop neer dat bepaalde vrouwelijke hormonen een gunstig effect op zowel risico op Parkinson als beloop en ernst van de ziekte hebben.

De cellen die dopamine produceren
Ook hier een vrij ingewikkeld verhaal. Ik geef de kort-door-de-bocht samenvatting: vrouwen lijken minder last te hebben van factoren die de dopamineproductie bedreigen, dan mannen. 

Verschillen op micro-niveau
Dit wordt me te scheikundig: de verschillen in energiehuishouding van hersencellen bijvoorbeeld. Maar ook hier lijken vrouwen er beter af te komen dan mannen.

De conclusie van de wetenschappers ligt eigenlijk voor de hand: we hebben meer onderzoek nodig naar de verschillen tussen Vrouwenparkinson en Mannenparkinson en dus naar maatwerk behandeling voor vrouwen en mannen. 

Natuurlijk is er meer onderzoek verschenen naar de verschillen. Het onderzoek dat ik hierboven beschrijf, is het meest recente. Ik geef je hieronder ook nog een overzichtje van de Parkinson Foundation van Amerika.

 

Parkinson Foundation VS

Link: Women and Parkinson’s Disease

Vrouwen lijken een kleinere kans op het krijgen van Parkinson te hebben, dan mannen. Vrouwen lijken andere symptomen te hebben dan mannen, vrouwen hebben vaker last van bijwerkingen en van schommelingen gedurende de dag. Vrouwen ontvangen minder goede Parkinsonzorg dan mannen. 

 

Zijn vrouwen wel voldoende vertegenwoordigd in wetenschappelijk onderzoek?

Annouk Tosserams, RUMC en Rui Araújo deden er met een groep wetenschappers onderzoek naar (oktober 2018).

Underrepresentation of women in Parkinson’s disease clinical trials. Je kunt hele artikel alleen lezen als je als wetenschapper bent geregistreerd in de ‘bibliotheek’ van publicaties, in dit geval het NCBI (United States National Library of Medicine National Institutes of Health, PubMed gov). 


De conclusie, in het heel kort: vrouwen zijn ondervertegenwoordigd als patient in wetenschappelijk onderzoek naar Parkinson.  

 

 

Mijn conclusie

Ik begrijp eigenlijk niet, waarom het verschil tussen Vrouwenparkinson en Mannenparkinson niet vaker onderwerp van onderzoek is. Als er een verschil is in symptomen en beloop, dan heeft dat een oorzaak. Of die oorzaak nu is dat vrouwen hun leven anders inrichten dan mannen of dat de oorzaak echt in het DNA zit, dat maakt niet zoveel uit. Als er verschillen zijn, dan kunnen we daar ten eerste van leren over het onstaan en beloop van Parkinson en ten tweede kunnen we beter maatwerk leveren in de behandeling van mannen- en vrouwenparkinson.

Close Menu